Algemene info over akoestiek van gebouwen

Akoestische isolatie van gebouwen : idealiter wordt het in ontwerpfase bekeken. Maar toch, is het echt te laat als er problemen worden vastgesteld ? Zijn er nog mogelijkheden om de geluidshinder te verkleinen ?

Zoals reeds uitgelegd op de pagina over akoestische isolatie is akoestisch comfort een complex gegeven, dat iedereen bovendien op een andere manier ervaart. Er zijn een aantal belangrijke verschillen in geluidshinder, het is erg belangrijk om hiervan bewust te zijn :

  • Contactgeluiden (bvb. voetstappen, slaande deuren of schuivende stoelen van de buren)
  • Luchtgeluiden (het geluid van de televisie, muziek of stemmen van de buren)
  • Verkeerslawaai (een vorm van luchtgeluid veroorzaakt door auto’s, vliegtuigen, treinen, …)
  • Lawaai van technische installaties (denk maar aan een luidruchtige mazoutbrander, een liftkoker, afvoerleidingen, …)

Hou er rekening mee dat geluidsoverlast subjectief is en alleen maar erger wordt als je er op gaat focussen. En dat gebeurt vaak als je de geluiden niet kan blijven negeren en ze op je gemoed beginnen te werken.

Akoestische isolatie
Gebouwakoestiek

Wat is geluid?

Het is vooreerst nuttig om te begrijpen wat geluid eigenlijk is. Geluid is trilling. Deze trilling kan zich voortplanten in de lucht, in vaste materialen en in vloeistoffen. Ze kunnen van lucht in een ander medium overgaan en omgekeerd. Ze bereiken het menselijk oor onder de vorm van trillingen.

Indien men in een kamer geluid voortbrengt van 80 decibel, en men hoort in de kamer ernaast slechts 30 decibel, dan zegt men dat de muur tussen de twee kamers 80-30=50 decibel “isoleert”. Decibel is de eenheid van geluidsterkte en is eigenlijk een logaritmische maat van de druk die het geluid op een membraan (vb. ons gehoor) uitoefent.
Voor praktisch gebruik bestaat een tabel die een idee geeft van de geluidsniveaus die wij normaal kennen :

  • van 0 tot 20 decibel : voor de meeste mensen niet waarneembaar
  • 20 decibel : komt overeen met zacht gefluister
  • 40 decibel : komt overeen met een normale stem, enz.
  • 80 decibel : komt overeen met geluiden in fabrieken, stations, wordt erg hinderlijk ervaren
  • > 90 decibel : geluiden die op min of meer lange duur gehoorschade kunnen veroorzaken
  • > 130 decibel : gehoorschade is bij een onbeschermd gehoor onvermijdelijk

In de praktijk bestaat lawaai echter steeds uit een “mengsel” van verschillende frequenties, die niet allen hetzelfde niveau hebben. Bij geluidsmetingen gebruikt men dikwijls gemiddelden en verschillende manieren van berekening. De beste manier om geluid en geluidsisolatie te kenmerken is gebruik maken van curven, zoals dit in de normen NBN 576 en NBN S01-400 gedaan wordt.

Wat is geluidsisolatie?

Onder geluidsisolering verstaat men de maatregelen die getroffen worden om geluidshinder tegen te gaan. Deze maatregelen zijn meestal zeer complex en indien hoge eisen gesteld worden, zal men verplicht zijn een beroep te doen op specialisten.

Er zijn echter enkele algemene gegevens die nuttig zijn voor het behandelen van eenvoudige gevallen.

Geluidsisolatie is véél meer dan het plaatsen van een akoestisch isolerend materiaal, maar met enkele basisoplossingen kom je al ver.

Gebouwakoestiek

Remedies tegen geluidshinder

Oorzaak wegnemen

Een eerste middel om geluidshinder te bestrijden is maatregelen treffen om het ontstaan van geluid te voorkomen. Vb : een voorwerp dat op een tapijt valt, maakt minder lawaai dan een voorwerp dat op een harde vloer valt. In een woning waarvan de vloeren met tapijt zijn bekleed, heeft men minder problemen met de geluidsisolatie.

Logische indeling van het gebouw

Een ontwerper kan veel problemen vermijden door een logische indeling te kiezen van nieuwe gebouwen. Ruimten met een grotere geluidsproductie dienen geplaatst aan de straatzijde van het gebouw. In een badkamer, garage, wasplaats en keuken heb je tijdens het gebruik sowieso al meer geluidsproductie. Maar ook interne indeling is belangrijk. Zo worden een slaapkamer en een inkom van een ander appartement best niet naast elkaar geplaatst.

Geluidsabsorptie

Harde wanden weerkaatsen het geluid, waardoor de hinder die men ervan ondervindt vergroot wordt. Dit verschijnsel kan men zeer goed waarnemen in een kale ongemeubelde kamer. Indien de kamer bevloerd is met tapijten en voorzien van meubels en gordijnen, klinkt de menselijke stem zachter en aangenamer.

Om geluid te absorberen zijn zachte, poreuze stoffen het beste geschikt.
In de praktijk betekent dit het gebruik van :

  • vloeren met tapijten;
  • plafonds met geperforeerde platen in gips of zelfs metaal, waarboven een mat in glaswol of dergelijke;
  • muren met dik behangpapier, zacht hout of aangepaste plastieksoorten.
    Een stevige, geluidsabsorberende muur (voorbeeld voor een sporthal) bekomt men door geperforeerde baksteen (snelbouw) te vermetselen met de perforaties in het dagvlak van de muur.
    Aan de achterkant van de baksteen kan men een mat in isolatiemateriaal aanbrengen. Deze oplossing is vooral geschikt voor turnzalen, zwembaden en dergelijke, waar stevige, onderhoudsvrije absorberende wanden vereist worden.

Geluidsisolatie

Geluidsisolatie is het verhinderen van “vrije doorgang” van geluiden/trillingen.
Algemeen zijn er 2 soorten geluidsisolatie, zijnde contactgeluidsisolatie en isolatie tegen luchtgeluiden.